Pijn

Over pijn bij kanker bestaan nogal wat misverstanden. Zo wachten mensen vaak (te) lang met het gebruiken van pijnstillers. Ze zijn bijvoorbeeld bang dat niets meer voldoende helpt als de pijn toeneemt. Of ze zijn bang om verslaafd te raken. Die opvatting is gebaseerd op een misverstand. Het gaat erom een pijnbehandeling te vinden die uw pijn onderdrukt en zo min mogelijk bijwerkingen geeft. Bij pijnstillers is het belangrijk om de voorgeschreven dosis op regelmatige tijden in te nemen. Pijnstillers werken namelijk het beste wanneer hiervan steeds een bepaalde hoeveelheid in het lichaam aanwezig is.Er zijn pijnstillers in de vorm van tabletten, capsules, drankjes, injecties, pleisters of zetpillen. Pijnstillers kunnen ook met behulp van een pompje rechtstreeks in een bloedvat, in de huid (subcutaan) of via het ruggenwervelkanaal worden toegediend. Daarnaast zijn er nog andere mogelijkheden om pijn te behandelen, waaronder bestraling, chemotherapie of een plaatselijke onderbreking van de zenuw die de pijn geleidt.

Behandeling

Pijn door alvleesklierkanker kan grote invloed hebben op uw dagelijkse activiteiten. Daarom is het belangrijk pijnklachten altijd met uw arts te bespreken. Praten over pijn is absoluut geen zeuren. Bij het behandelen van de pijnklachten zal in eerste instantie worden gekeken naar de oorzaak van de pijn en of deze kan worden weggenomen. Dit is niet altijd mogelijk, maar wel kan de pijn meestal worden verminderd tot een voor u dragelijk niveau.

Acute en Chronische pijn

Door pijn vertelt het lichaam de hersenen dat er iets mis is. Er zijn twee soorten pijn. Acute pijn is meestal kort van duur en komt door een wond/trauma en trekt weer weg als de wond heelt. Chronische pijn vindt over een langere periode plaats en kan variëren van mild zeurend tot ernstig. Pijn bij kanker kan chronisch zijn en ontstaan door de tumor die op de organen, botten, bloedvaten, lymfevaten en andere delen van het lichaam drukt. Ook de behandeling van kanker bijvoorbeeld met chemotherapie kan bij mensen pijn veroorzaken.

Lichamelijke pijn

In het begin van de ziekte hebben veel mensen nog geen pijn. Als de ziekte zich uitbreidt en er sprake is van uitzaaiingen, kan er wel pijn optreden. Pijn is een complex verschijnsel. Er treedt een pijnprikkel op, bijvoorbeeld omdat een tumor op een lichaamszenuw drukt. Deze pijnprikkel gaat via de zenuwbanen naar de hersenen. Er komt als het ware een soort elektrische telefoonverbinding tot stand tussen de pijnlijke plaats en de hersenen.

Symptomen

Bij alvleesklierkanker is het soort pijn vaak afhankelijk van de locatie van de tumor en de locatie van de uitzaaiingen. Pijn in de bovenbuik of middenrug, kan worden veroorzaakt doordat de tumor zelf op omliggende organen drukt of door weefsels groeit en zo de zenuwen raakt en organen die in de buurt van de alvleesklier liggen. Pijn kan tevens worden veroorzaakt doordat de tumor een blokkade geeft in het maagdarmstelsel.

Rugpijn

Rugpijn is een algemeen symptoom voor vergevorderde alvleesklierkanker. De pijn ontstaat doordat de tumor drukt op organen en zenuwen in de omgeving. De pijn kan constant aanwezig zijn of met tussenpozen. Vaak is de pijn erger na het eten of wanneer u even gaat liggen. Maar vergeet niet dat er ook veel andere oorzaken kunnen zijn voor rugpijn.

Buikpijn

Net als bij rugpijn wordt buikpijn soms veroorzaakt door een vergevorderde alvleesklierkanker. Ook deze pijn komt doordat de tumor groeit in andere organen en zenuwen die rond de alvleesklier liggen of als gevolg van uitzaaiingen.

Emotionele en sociale pijn

De diagnose kanker is altijd een schok. Naast lichamelijke kanten zitten er ook emotionele en sociale kanten aan pijn. Iedereen ervaart het op een andere manier. Pijn hoeft niet altijd het gevolg te zijn van de ziekte. Angst, paniek of boosheid kunnen ook een rol spelen. Boosheid om wat u overkomt. Angst om afhankelijk te worden van anderen of angst voor de dood. Allerlei gevoelens die door uw ziekte worden opgeroepen, kunnen uw lichamelijke klachten versterken.
En andersom: wanneer het mogelijk is een deel van die angsten en spanningen weg te nemen, kan ook de pijn verminderen. Praat daarom altijd met uw arts of specialist over de mogelijkheden en de impact die de kanker voor u heeft.

Pijn bepalen

Het is van groot belang om bij u vast te stellen welke soort pijn u heeft omdat dit gevolgen kan hebben voor de keuze van de behandeling van uw pijn. Uw pijnspecialist zal tijdens uw eerste bezoek bepalen welke soort pijn of combinatie van soorten pijn u heeft om een gerichte behandeling op te kunnen stellen, zie kader.

Bronnen | KWF | NKI Lustgarten Foundation